Trong công việc và cuộc sống, chúng ta ra quyết định mỗi ngày: chọn dự án nào để ưu tiên, có nên đổi việc không, mua món đồ này hay để sau. Điều khó là sau vài tuần, ta thường chỉ nhớ kết quả mà quên mất lý do ban đầu. Khi đó, ta dễ tự trách hoặc tự khen một cách cảm tính. Nhật ký quyết định là một cách đơn giản để khắc phục điểm này. Nhật ký quyết định là việc ghi lại ngắn gọn một lựa chọn quan trọng ngay tại thời điểm ra quyết định. Mục đích không phải để viết nhật ký dài dòng, mà để lưu lại bối cảnh, giả định và kỳ vọng của bạn. Nhờ vậy, sau này bạn có thể xem lại quá trình suy nghĩ thay vì chỉ nhìn vào kết quả. Một mẫu ghi đơn giản gồm: - Quyết định: Tôi đang chọn điều gì? - Bối cảnh: Tại sao việc này quan trọng lúc này? - Lựa chọn khác: Tôi đã cân nhắc những phương án nào? - Giả định chính: Tôi đang tin vào điều gì? - Kỳ vọng: Tôi nghĩ điều gì sẽ xảy ra, trong khoảng thời gian nào? - Điều kiện xem lại: Khi nào tôi sẽ mở lại ghi chú này? Ví dụ thực tế: Bạn cân nhắc nhận một dự án mới dù lịch đang kín. Thay vì chỉ ghi “nhận dự án”, bạn viết: “Tôi nhận vì dự án giúp mở rộng kỹ năng A; giả định là khối lượng công việc chỉ tăng trong 3 tuần; kỳ vọng là có thể hoàn thành mà không ảnh hưởng việc chính; sẽ xem lại sau 2 tuần.” Khi xem lại, bạn biết mình đã đúng hay sai ở đâu: giả định về thời gian, khối lượng việc, hay mức độ ưu tiên. Cách áp dụng dễ dàng: - Chỉ ghi cho quyết định có ảnh hưởng đáng kể, không cần ghi mọi việc nhỏ. - Dùng một file ghi chú hoặc sổ tay, mỗi quyết định vài dòng là đủ. - Đặt lịch xem lại sau 2 tuần, 1 tháng hoặc cuối dự án. - Khi xem lại, tập trung vào quá trình ra quyết định, không chỉ vào kết quả may mắn hay xui rủi. Lợi ích chính là bạn dần nhận ra kiểu sai lầm lặp lại của mình: hay lạc quan quá về thời gian, hay bỏ qua chi phí ẩn, hay chọn theo cảm xúc nhất thời. Từ đó, bạn điều chỉnh lần sau tốt hơn. Nhật ký quyết định không đảm bảo mọi lựa chọn đều đúng, nhưng giúp bạn học từ lựa chọn một cách có hệ thống và bớt phụ thuộc vào trí nhớ. Lời khuyên cuối: hãy bắt đầu với một quyết định đang chờ bạn trong tuần này. Viết năm dòng theo mẫu trên, đặt ngày xem lại, rồi tiếp tục công việc. Sau vài lần, bạn sẽ có một “hồ sơ tư duy” nhỏ nhưng hữu ích cho chính mình.